05-06-13

De usp in een onderwijsakkoord

Wie zou vandaag niet in de schoenen willen staan van de bijna  400 zakenlui, academici, politici en journalisten die met prins Filip op handelsmissie zijn in de Verenigde Staten?

Normaal had Vlaams minister-president Kris Peeters, die tegelijk door het leven gaat als de Vlaamse minister van Buitenlandse Zaken (en van Economie en van Landbouw),  ook van de partij moeten zijn in het land van Disney en Astrid Bryan. De delegatieleden hebben aan de Amerikanen al mogen uitleggen waarom de leider van de belangrijkste Belgische deelstaat helaas verstek heeft moeten geven voor de forse handelsmissie naar de supermacht, de belangrijkste investeerder in Vlaanderen, een land waarnaar onze export in tien jaar tijd is verdubbeld tot 280 miljoen euro.

Eerder al hebben de delegatieleden de Amerikanen ongetwijfeld diets gemaakt dat de Vlaamse regering de grootste crisis uit haar geschiedenis meemaakte, over een cruciale aangelegenheid: de hervorming van het secundair onderwijs. Ze zullen hun Amerikaanse gesprekspartners hebben bezworen dat gelukkig alle betrokkenen de ernst van de situatie goed inschatten. Ook de minister-president van de Vlaamse regering, die daarom dus op het Martelaarsplein is gebleven.

Dankzij internet konden de Amerikanen de betrokken ministers, hun partijvoorzitters, topambtenaren en de hoogste verantwoordelijken van de onderwijsnetten de voorbije dagen af en aan zien rijden en verklaringen horen afleggen. Ze konden via digitale media zelfs een beeld krijgen van de tot het uiterste gespannen zenuwen rond de politieke onderhandelingstafel, bij de overuren makende journalisten en de analyses spuiende academici, in de leraarskamers bij debatterende leerkrachten en aan de schoolpoort bij hopende ouders. Het Vlaamse land beleefde turbulente tijden, hoorden de Amerikanen vertellen, en ze dachten aan hun burgeroorlog.

En dan, op de valreep voor een online te volgen parlementair debat, slaagt die ongelofelijk formidabele minister-president er toch zeker niet in een akkoord uit de brand te slepen voor deze allergrootste politieke crisis uit de Vlaamse geschiedenis! Proficiat Kris! Lang leve onze primus inter pares!

Van alle kanten overstromen vandaag de tevreden en opgeluchte reacties het internet.  Ga maar na wat een exploot: na uren-, wat zeg ik, dagenlange, wat zegt een zekere Pascal Smet, twintig jaar aanslepende onderhandelingen is de Vlaamse regering het erover eens dat, kort samengevat, de volgende Vlaamse regering, namelijk deze die zal aantreden na de verkiezingen van volgend jaar, de tijd krijgt tot 2016 om de knopen door te hakken over de hervorming waar het secundair onderwijs al jaren op wacht en waarvoor een nooit eerder gezien draagvlak bestaat. Met dien verstande dat de scholen die er dan nog altijd geen pap van lusten, niet hoeven mee te doen, ook Vlaanderen heeft tenslotte de vrijheid lief.

De Amerikanen zullen direct begrijpen waarom super-Kris wel wat belangrijkers te doen had dan met een prins naar de VS te vliegen.  Om Vlaanderen In Actie  te krijgen moest eerst die onderwijshervorming terug op de sporen staan.  Dankzij Kris is dit masterplan een unieke usp (unique selling proposition) voor de toekomst. Geen Amerikaan die er nog aan twijfelt dat Vlaanderen tegen 2020 de grootste Europese topregio is.

22-05-13

Ik kan geen onmens zijn

Op pinkstermaandag brachten we een bezoek aan Kazerne Dossin in Mechelen, het nieuwe museum over de holocaust en de mensenrechten. Het onderwerp houdt me al jaren bezig.  Met haar lange zijde ligt de Dossinkazerne langs de Mechelse vest. Het witte museum werd pal rechtover de korte zijde met de ingangspoort neergepoot. Hoewel het nog maar enkele maanden geleden officieel open ging, zijn de maneblussers nu al fier op dit landmark. En ik eigenlijk ook. In een mum van tijd kreeg Kazerne Dossin 50.000 bezoekers over de vloer.

Druk discussiërend met mijn vrouw was ik uit het oog verloren dat je vanaf de vest niet langer de Goswin de Stassartstraat mag inrijden, de straat tussen de historische kazerne en het massieve museumgebouw. Ik kon me wel voor het hoofd slaan. Noodgedwongen voortrijdend op de Edgard Tinellaan had ik twee mogelijkheden: rechtdoor naar de parking op het Rode Kruisplein, of linksaf de Sint-Katelijnestraat in. Behoorlijk opgenaaid om mijn eigen onoplettendheid, koos ik voor de tweede optie. Het licht sprong op groen en ik sorteerde voor om linksaf de stad in te rijden. De wagen voor me stond op het kruispunt te pinken en verleende vanzelfsprekend het uit de tegenoverliggende richting komend verkeer voorrang. Zo zag ik me plots geblokkeerd staan, pal op het zebrapad. Voor de voetgangers was het licht ook op groen gesprongen. Twee kinderen staken in het gezelschap van een vrouw met een zwarte hoofddoek de straat over. De vrouw, op wiens bovenlip ik minstens de schaduw van een snor meende te zien, zocht oogcontact en jammerde luid in het Mechels Marokkaans.

‘Hela, gij staat hier wel op het zebrapad hé! Hoe moeten wij nu oversteken?’

Haar donkere karbonkels vlamden. Ik verloor mijn zelfbeheersing. Kwaad liet ik mijn elektrisch raampje zakken zodat ze me goed zou horen. ‘Ja zeg, loop toch gewoon rond de auto zoals iedereen!’, beet ik terug. Haar ogen vielen haast uit hun kassen.  Ze was intussen al bijna de straat over en op dat moment kon ik eindelijk veilig de Sint-Katelijnestraat indraaien. Gelukkig maar. Terwijl ik harder dan nodig optrok en het raampje sloot, hoorde ik haar verder tieren.

‘Waar was dat nu voor nodig?’, vroeg mijn vrouw. ‘Jij was in fout. En je kon er niet tegen dat zij daar iets over zei.’ Mijn vrouw had gelijk. De waarheid was nog erger: ik had me zonder het te beseffen laten meeslepen door mijn woede. Natuurlijk was ik in fout. Ik besefte dat ik had kunnen vermijden geblokkeerd te staan op het zebrapad. In Brussel erger ik me haast dagelijks aan zulke hufters van chauffeurs. Voor die vrouw was ik nu de hufter.

‘Maar ik begin niet onmiddellijk te schelden’, antwoordde ik om mijn gedrag te verontschuldigen. Meestal toch niet, dacht ik. En een minuut geleden had ik me niet kunnen inhouden om die vreemde vrouw lik op stuk te geven. Omdat ik, door omstandigheden al geprikkeld, het niet pikte terechtgewezen te worden door een Marokkaanse met een sjaal op haar kop. Ik ging me in Mechelen door zo’n kijvende Xanthippe van vreemde origine de les niet laten lezen!

Enkele minuten later bekeken we in Kazerne Dossin de film waarmee het parcours in het museum begint. Over mensenrechten. Alles begint met het recht van elke mens om zijn eigen zelve te zijn, ongeacht zijn huidskleur, ras, geloof, seksuele geaardheid, politieke of filosofische overtuiging. Alles begint met het recht van elke mens om met respect te worden behandeld. Meer info in Kazerne Dossin. En als je terug buiten bent, denk dit dan niet, probeer het althans nooit te denken: ik kan geen onmens zijn.

 

21-12-12

Geeft de school nog uitzicht op een betere toekomst?

Het was weer een tijd geleden dat ik nog eens iets gehoord had van Marleen Van Ouytsel, een voormalig collega die ik erg waardeer. Vandaag lees ik van haar een sterke opinie in De Standaard. Marleen heeft haar halve leven besteed aan het onderwijs, aan integratie en stedenbeleid. Als bezig bijtje met een tomeloze energie is ze de voorbije jaren ook met allerlei vrijwilligers- en basiswerk bezig in Antwerpen. Ze richtte er in 2000 de vzw Meters & Peters op, die de Antwerpse Zomerschool Nederlands organiseert. Dat is een originele vorm van vakantie-onderwijs voor kinderen van 6 tot 12. Het doel is leerlingen die thuis geen Nederlands spreken in een ongedwongen en speelse vakantiesfeer de taal waarin ze hun toekomst zullen uitbouwen, beter helpen verwerven. De Zomerschool van Antwerpen kreeg intussen elders navolging en ontving heel wat prijzen.

Marleen verwijst in Een kind is geen breekijzer voor asiel (http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF...) naar haar ervaring op de Zomerschool. Ze klaagt de selectieve verontwaardiging aan van de onderwijskoepels over het uitwijzen van minderjarige schoolplichtige kinderen die hier illegaal verblijven: “Tijdens de algemene regularisatiecampagne van 2009 kregen we in die Zomerschool malafide heerschappen over de vloer die kinderen bij bosjes wilden inschrijven. Zij bleken de ouders, vaak nog zelf niet in België, te hebben voorgespiegeld dat ze op een snelle manier in ons land geregulariseerd kunnen worden als ze hun kinderen alvast laten inschrijven in een school. Kinderen worden dus gebruikt voor een regularisatie. Het wordt tijd dat we de toename van het aantal niet-begeleide minderjarige asielzoekers ook eens in die optiek bekijken.”

Een controversieel standpunt? Ik ken Marleen voldoende om te weten dat ze zo’n uitspraken niet zomaar doet. Ze stelt ook het recht op onderwijs voor illegale kinderen niet ter discussie. Ze weet dat immigratie nog jaren ons deel zal blijven. Ze heeft meegeleefd met honderden verhalen van vluchtelingen. Ze begrijpt ook de frustratie van leerkrachten en directies als een lege stoel in een klas achterblijft na de uitwijzing van een leerling die voor veel klasgenootjes gewoon een vriendje was.

“Maar het helpt te beseffen dat de tijd die deze leerling op een Vlaamse bank werd onderwezen”, stelt Marleen, “nooit verloren tijd is geweest. De investering in de opleiding van een kind dat het land moet verlaten, is nooit vergeefs. Zoals het leren niet stopt als de schoolbel rinkelt. Het leren is grenzeloos, in tijd en in ruimte. Het recht op onderwijs is universeel, het verhuist mee met het kind.”

En ze betreurt dat onderwijskoepels en burgemeesters zich niet meer zorgen maken over het falen van het onderwijs in onze steden om de talenten van hun leerlingen tot ontplooiing te brengen. In haar stad Antwerpen verlaat één op vijf jongens de school zonder diploma of beroepskwalificatie. En ze geeft nog andere alarmerende cijfers over de Scheldestad, cijfers die vergelijkbaar zijn in andere centrumsteden in Vlaanderen: schoolse achterstand in secundair onderwijs: 22%, schoolse achterstand in beroepssecundair onderwijs Antwerpen: 78%. Dat laatste cijfer betekent dus dat wie voor een BSO-richting kiest om later een knelpuntberoep als lasser of metser te kunnen uitoefenen, in een omgeving terechtkomt waar van de vijf leerlingen er vier eerder al iets anders hebben geprobeerd of in hun schoolloopbaan minstens één jaar zijn blijven zitten.

Vandaag lees ik in Het Belang van Limburg dat er in Lommel 1.200 deelnemers worden verwacht voor een mars tegen de mogelijke uitwijzing van een gezin van Afghaans-Iraanse origine met drie jonge kinderen. Een middelbare school, de directie de leerkrachten en de leerlingen zetten zich achter het initiatief. Burgemeester Peter Vanvelthoven (SP.A) is solidair.

In haar opinie vraagt Marleen zich af wanneer burgemeesters, onderwijskoepels, leerlingen, studenten en hun ouders ook eens op straat komen om onderwijshervormingen te eisen. Inderdaad. We vergeten te vaak dat Vlaanderen zijn welvaart voor een groot deel te danken heeft aan de kwaliteit van zijn onderwijs. Daar loopt zowaar een Vlaamse grondstroom: dat je met mindere startkansen op onze schoolbanken dankzij flink je best doen toch een mooie toekomst kunt uitbouwen. Maar op ons onderwijs, op een van die funderingen van onze welvaart, zit veel betonrot.

Vandaag staat ook onze minister-president in Het Laatste Nieuws. Voor Kris Peeters mag 2012 snel afgelopen zijn. Hij die Vlaanderen zo graag “in actie” ziet, moet immers terugkijken op recordcijfers inzake faillissementen en werkloosheid, met de sluiting van Ford als spectaculair dieptepunt. Peeters heeft nochtans alles uit de kast gehaald, bezweert hij, maar ja, wat wil je, budgettaire krapte, economische crisis. Ik hoor hem denken, Vlaanderen heeft het spijtig genoeg allemaal zelf niet in handen, want anders…, dan zou je pas vuurwerk zien.

Maar dat gaat niet op voor het onderwijs. Dat heeft Vlaanderen wel zelf in handen. Helemaal. De Vlaamse regering van Kris Peeters kan er een echte prioriteit van maken als ze dat maar wil. Misschien wacht de regering om in actie te schieten tot er een betoging komt? Een mars tegen het betonrot in het onderwijs? Tegen statistieken waarachter honderdduizenden jongeren schuilgaan, die aantonen dat onze scholen aan wie kansarm is, steeds minder vaak een uitweg bieden naar een beter leven.

28-09-12

Laat Peeters leraars (mee) betalen voor nieuwe scholen?

Dat Kris Peeters geen heldere communicator is, heeft hij lang verborgen kunnen houden maar nu begint het stilaan door te sijpelen. Soms doet hij het met opzet, vage bewoordingen gebruiken om zijn eigenlijke bedoelingen te verbergen. Neem nu de passus in de Septemberverklaring van maandag over de “inspanning” die de regering aan “onze ambtenaren en personeelsleden” vraagt: “We hebben een menu van mogelijke generieke maatregelen samengesteld om de personeelskosten te drukken met één procent, en willen hierover met de vakorganisaties onderhandelen. Het doel is de Vlaamse overheid nog slagkrachtiger te maken”. Geef toe, dit is een mistig plan. Bovendien getuigt het niet van daadkracht. En het doel dat de regering er zogezegd mee nastreeft, was volgens mij hilarisch. De vakbonden vinden het onaanvaardbaar.

Later op de dag trok de mist over de “inspanning” van Peeters wat op, bij de voorstelling door minister Philippe Muyters van het document waar wat meer aandacht aan de getalletjes van de begroting wordt geschonken. De inspanning van 100 miljoen euro is ongeveer 1% van “de door de Vlaamse overheid betaalde of gesubsidieerde lonen”. Muyters zelf liet toen als eerste verstaan dat de besparing een doelgroep voor ogen heeft van ambtenaren van de Vlaamse administratie, personeel van De Lijn, de VDAB, de VRT en het onderwijs.

Deze doelgroep telt zowat 200.000 mensen, onder wie 150.000 leraars. Van de loonmassa van die mensen wil de regering Peeters dus één procent afromen om “een structurele besparing” (dixit Geert Bourgeois) te realiseren van 100 miljoen. Per kop berekend komt dit neer op 500 euro per jaar, want het is geen eenmalige maatregel. Als je het zo berekent zou je dat bedrag, naar analogie met de afgeschafte jobkorting van de vorige regering, kunnen omschrijven als de jobtaks van Peeters II voor wie de eer geniet ambtenaar, leerkracht of personeelslid in dienst van de Vlaamse overheid te zijn.

Maar even niet te snel van stapel lopen. De regering laat de vakbonden immers kiezen uit een menu, dat weliswaar 100 miljoen moet opleveren, maar ook kan bestaan uit minder personeel in plaats van minder loon. En in het debat kreeg de oppositie nog meer duidelijkheid over het menu: het bevat ook de aanpassing van het stelsel van ziekteverloven, het opschorten van de toekenning van functioneringstoeslagen, de vertraging in de toekenning van promoties en anciënniteitsverhogingen en de aanpassing van de salarisschalen. Een indexsprong, verbeterde Ingrid Lieten Kris Peeters, zit niét in het menu.

En toen spoot Peeters opnieuw mist over de doelgroep, door te verklaren dat minder personeel in het onderwijs hem niet aangewezen lijkt. Wil hij de leerkrachten enkel op dat punt ontzien, of ook op de andere delen van het menu? We tasten na een hele week van media-aandacht en een volle dag parlementair debat nog altijd in het duister.

Even terug naar de septemberverklaring. Voor het onderwijs had de minister-president opvallend gunstige en lovende woorden. Enkele voorbeelden: er is in ruimte voorzien “om een CAO onderwijs te onderhandelen”, er komt “een meer flexibel personeelsbeleid, met meer kansen voor beginnende leerkrachten” en terwijl overal werkingsmiddelen worden bevroren en beleidsuitbreiding in de koelkast gaat, trekt de regering 30 miljoen uit voor de scholenbouw. Dat laatste met de nodige poeha gelanceerde bedrag bleek ’s anderendaags volgens Vlaanderens belangrijkste onderwijsschepen, Robert Voorhamme (SP.A), al veel te weinig: Antwerpen alleen heeft 42 miljoen nodig om tegen 1 september volgend jaar plaats te bieden aan 3.400 leerlingen extra. De wierook (volgens Peeters zijn leerkrachten “gidsen voor het leven”) en de opgeklopte verwachtingen staan natuurlijk haaks op het plan om ook de leerkrachten te betrekken bij de sanering op de loonmassa van “ambtenaren en personeelsleden” en verklaren waarom Peeters eerst met opzet vaag communiceerde en de leraars niet meteen bij de doelgroep van de sanering heeft vermeld.

Áls de regering Peeters II de leerkrachten tóch mee betrekt in een soort jobtaks om aan 100 miljoen te geraken, zou ze bij de 150.000 leerkrachten liefst 75 miljoen ophalen. Een pak meer dan het dubbele dus dan ze uittrekt om veel te weinig in scholenbouw te investeren.

Ik herhaal, zover zijn we natuurlijk nog lang niet. Immers: het menu wordt onderhandeld met de vakbonden. Gelukkig “toont de Vlaamse regering zich een betrouwbare partner”, zei Peeters op het einde van zijn Septemberverklaring. Check! En minister van Onderwijs Pascal Smet, die tijdens het parlementair debat plots onwel werd, wensen we een snel herstel. Werk aan de winkel!

14:40 Gepost door peter in Actualiteit, onderwijs, politiek | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook | | |

06-09-12

Smet: enerveren in plaats van realiseren

Nog meer dan voorgaande jaren was Onderwijsminister Pascal Smet (SP.A) tijdens de eerste schoolweek te zien, te horen en te lezen. Hij bracht (voor zover ik dat kon traceren) schoolbezoeken in Deinze, Zemst, Antwerpen-Noord, Arendonk en Geel.  Ongetwijfeld volgt nog een zwik terrein- en studiobezoeken als de aula’s van onze hogescholen en universiteiten terug opengaan.  Het lijkt erop dat de Brusselse minister een grenzeloze belangstelling opbrengt voor wat leerlingen, studenten, leerkrachten of directies bezighoudt. Vergis u niet. Hij stelt zich in steden en gemeenten vooral op als mobiele socialistische verkiezingsaffiche.

Dit moet de eerste minister van Onderwijs zijn die zoveel lawaai maakt en zo weinig klaar krijgt. Hij wordt wel eens geprezen omdat hij op het Duracell-konijn lijkt, met zijn hyperkinetische, voluntaristische en impulsieve karakter. Maar dat karakter heeft niets te maken met de belangrijkste eigenschap van het Duracell-konijn zoals ik me het herinner uit de reclamespotjes:  langer dan de andere konijntjes driftig met het kopje zwaaien en op een trommeltje slaan, zonder verder te bewegen. Wat Smet nu al drie schooljaren volhoudt.

Overdreven, denkt u. Ja, ik geef het toe: de minister krijgt af en toe wel iets klaar. Vorig jaar slaagde hij er bijvoorbeeld tijdig in om voldoende containerklassen te laten bouwen, om alle leerlingen in Vlaanderen onder een schooldak te krijgen. Maar dat let niet dat het wachten blijft op resultaten bij de grote uitdagingen waar hij voor staat.

Zo kan het toch niet de bedoeling zijn onze kinderen tot in de eeuwigheid school te laten lopen in containers?  Uit zijn vele interviews leerden we deze week dat hij de opdracht om de fenomenale achterstand weg te werken in de scholenbouw (de kostprijs voor de bouwdossiers die liggen te wachten bedraagt over alle onderwijsnetten samen een kleine € 5 miljard), nu al doorschuift naar de volgende regering.  Hij is wel bereid in de tijd die hem rest ‘de lijnen uitzetten’. Ja, zo is het wel gemakkelijk.

Het al jaren dreigende tekort aan leerkrachten vormt nog zo’n uitdaging. Smet trommelde enkele ideetjes rond over zij-instromers die hij wil toelaten anciënniteitsjaren mee te nemen en over jonge leerkrachten die sneller een contract van onbepaalde duur zullen krijgen. Voornemens en ideetjes alweer,  geen realisaties.  Opvallend minder wijdverspreid in de media pikten we nog ergens op dat de dringende maatregelen die hij had aangekondigd voor het buitengewoon onderwijs,  weer  worden uitgesteld. Tja, spijtig, van de lessen Latijn en de toekomst van het ASO liggen blijkbaar meer mensen wakker dan van al die types in het BUSO.

De derde werf is inderdaad de hervorming van het secundair onderwijs, waarover Smet voor het reces ideeën wereldkundig maakte, die meteen werden neergesabeld, met opmerkelijke wellust zelfs door een coalitiepartner. In de media maakte hij zich de voorbije dagen echter alweer sterk: het debat wordt de komende maanden afgerond, en dan ‘kan ik slagen in wat mijn voorgangers de laatste 20 jaar niet is gelukt’.  Als ik zoiets lees, komen mijn stekels recht. Grootspraak is in de politiek vaak de snelste weg naar mislukking, wist Steve Stevaert al met zijn bekende boutade over wie op jacht gaat met de fanfare op kop.

En dan is er nog het laatste monster waarover Smet veel spreekt maar dat nog niemand heeft gezien: het loopbaanpact. Ook daarvan zegt hij al enkele jaren met de regelmaat van de klok dat hij er druk mee bezig is, dit keer achter de schermen om de slaagkansen niet te verkwanselen. Maar evengoed zonder merkbaar resultaat. Nu roffelt de konijnentrom dat het pact er komt eind dit jaar, begin volgend jaar. Eerst zien.

Het wordt dus een cruciaal schooljaar voor minister Smet.  Zal hij in staat zijn op even kordate manier te beslissen als aan te kondigen? Zal hij daarbij de regering mee krijgen?  Ik betwijfel het.  En al zeker als ik lees dat de minister zich ‘niet kan indenken dat een regeringspartner niet wil investeren in onderwijs’. Regeringspartners reageren meestal gecrispeerd als anderen hun via de media komen vertellen wat ze moeten denken, doen en laten. Het is dus maar de vraag of de Vlaamse coalitiepartners Smet nog iets gunnen.  

Bovendien: hoeveel macht heeft de SP.A na 14 oktober nog in de Vlaamse regering? En misschien bovenal: hoe zwaar weegt Smet nog in zijn eigen partij? Willen zijn collega’s Ingrid Lieten en Freya Van den Bossche dat Duracell-konijn uit Brussel de macht en de middelen (vooropgesteld dat die nog voorhanden zijn) toeschuiven om hem een goed rapport te laten halen, indien het voor iedereen in de SP.A binnenkort wel eens sauve qui peut zou kunnen worden? Hebben Van den Bossche, bijvoorbeeld met de inhaaloperatie in de sociale huisvesting, en Lieten, bijvoorbeeld met het uitgavenpad inzake wetenschappelijk onderzoek, niet ook nog hun katjes te geselen?  

De geweldige media-week van Pascal Smet heeft mij alvast iets duidelijk gemaakt. Dat de Brusselse minister, ondanks het brokkenparcours uit zijn politiek verleden, nog niet geleerd heeft dat te lang alleen blijven trommelen iedereen op de zenuwen werkt.

 

21:11 Gepost door peter in Actualiteit, media, onderwijs | Permalink | Commentaren (0) | Tags: pascal smet, vlaamse regering, sp.a |  Facebook | | |